بررسی استثنائات لزوم رفع ابهام در مورد معامله

بررسی استثنائات لزوم رفع ابهام در مورد معامله

ابهام در معامله
ابهام در مورد معامله
لزوم رفع ابهام در مورد معامله
استثنائات لزوم رفع ابهام در مورد معامله
موارد عدم لزوم رفع ابهام در مورد معامله
دانلود پایان نامه استثنائات رفع ابهام معامله
دانلود پایان نامه عدم لزوم رفع ابهام در معامله
پروژه ابهام در مورد معامله
پایان نامه ابهام در مورد معامله

رفتن به سایت اصلی

دانلود پایان نامه رشته حقوق

بررسی استثنائات لزوم رفع ابهام در مورد معامله

 

 

 

مقدمه:

اگر چیزی از هر جهت مجهول باشد، حتی به صورت استثنایی نمی‌تواند، مورد معامله واقع شود. اکنون این سؤال پیش می‌آید که آیا مورد یا موارد استثنایی که مورد تأیید شرع واقع شده باشد، در مباحث فقهی و آراء فقها یافت می‌شود؟ اما نکته قابل بررسی و تأمل این است که در اینگونه موارد، آیا مجهول به تنهایی قصد شده و مورد معامله قرار گرفته است یا به عنوان «تابع» منظور شده‌است؟ و سرانجام، ملاک «تابع» بودن در معاملات مختلف چیست؟ آیا واقعاً در مواردی که تحت عنوان «استثناء بر لزوم رفع ابهام» مطرح می‌شود، مجهول، مورد معامله قرار می‌گیرد یا تعبیر «استثناء» با مسامحه همراه است؟

 

در بین مردم، فراوان یافت می‌شود که عقدی در نظر عرف، از موارد استثناء شمرده می‌شود. مثلاً کشاورز با سم‌پاشی توافق می‌کند درختان باغ را از قرار هر کیلو سم به مبلغ معین، سم‌پاشی کند، در حالیکه مقدار سم مصرفی هنگام عقد، مشخص نیست! و یا شخصی از مؤسسه‌ی حمل گازوئیل می‌خواهد که مخزن خانه‌ی او را به هر مقدار که گنجایش دارد، از گازوئیل پر کند در حالیکه تنها قیمت واحد لیتر را مشخص می‌نماید! همچنین صلح وهبه‌ی مجهول را عده‌ای در زمره‌ی استثناءات و عدم لزوم رفع ابهام شمرده‌اند.

به هر حال، در پاسخ به این سؤال، نظراتی به شرح زیر ارائه شده‌است:

الف) احکام معاملات، مبتنی بر عرف و سیره ی عقلاست. پس می توان در مواردی که عرف به طور قاطع، مجهول بودن مورد معامله در آنها را نادیده می‌گیرد، از موارد خاصه و استثنایی شمرد.

ب) با استقرا در ابواب فقهی و آرای فقها می‌توان دریافت که هرجا عقد، مبتنی بر احسان، ارفاق و مسامحه است یا اقتضای کار مورد نظر، ایجاب می‌نماید که دو طرف، درجه‌ای از احتمال را در روابط خود بپذیرند، علم اجمالی به مورد معامله کافی است. بیمه، مشارکت‌ها، صلح و عقود رایگان از این قبیل‌اند؛ به عبارت دیگر، نادرستی معامله‌ای که موضوع آن، مبهم است، خود استثنایی است در برابر قاعده‌ی عام‌تر آزادی قراردادها. پس چرا موارد خاصی که علم اجمالی به آنها کافی است، درون قاعده‌ای نگنجد؟!

بر این اساس، فتاوای علما نیز می‌تواند موارد خاصه را تعیین نماید.

البته به نظر ما، هردو مورد قابل انتقاد است، درست است که احکام معاملات، مبتنی بر عرف و سیره‌ی عقلاست ولی تا زمانی که روش عرف و سیره‌ی عقلا در قالب یک قاعده و ضابطه، مورد امضای شارع قرار نگیرد، نمی‌تواند بر یک قاعده‌ی کلی استثناء وارد کند.

فقها تصریح کرده‌اند که از نظر «عرف» در شناخت مفاهیمی چون غرر مورد اتبّاع است ولی اگر عرف در موردی مسامحه به خرج دهد و در موردی با این که غرر موجود است، آن را نادیده بگیرد نمی‌تواند 

 

بدون تأیید شارع، معیار عمل قرار گیرد.  وانگهی وجود دو یا سه مورد استثناء همچون عقد ضمان، جعاله و صلح نمی‌تواند مفید یک قاعده کلّی باشد. آن قاعده، این است که هرکجا عقد مبتنی بر احسان و ارفاق بود یا اقتضای کار مورد نظر چنین ایجاب کرد، مجهول بودن مورد معامله نادیده انگاشته شود!

در حقیقت، تردید در این موارد، در محدوده‌ی استثناست و در جای خود ثابت شده که در چنین مواردی باید به قدر متیقّن از استثنا ااکتفا کرد.  

نتیجه‌ی بحث این است که تشخیص نیاز عمومی به سهل‌گیری در لزوم رفع ابهام از مورد معامله، با شارع است و استخراج قاعده، بایستی بر اساس ادلّه و موازین شرعی باشد، در غیر این صورت، قیاس و استحان نمی‌تواند از موارد خاص، قاعده بسازد و بدان عمومیت بخشد. چنانکه خواست طرفین نیز نمی‌تواند مبنای تسامح در رعایت قواعد اولیه قرار گیرد. 

در این بخش، موارد استثنا بر اصل لزوم رفع ابهام را به سه دسته‌ی کلی تقسیم می‌کنیم:

 

دسته‌ی اول) توابع‌اند، در این بحث، مواردی چون مجهول بودن ضمیمه، مجهول بودن موضوع شرط، مجهول بودن مهر در عقد نکاح و… بررسی می‌شوند.

دسته‌ی دوم) عقود احسانی، همچون ضمان عقدی، صلح و … مطالعه می‌شوند.

دسته‌ی سوم) عقود مشارکتی، بیمه، جعاله و … است که تحت عنوان عقود احتمالی مورد بحث قرار می‌گیرد.

براین اساس، بخش پایانی را به سه فصل: توابع، عقود احسانی و عقود احتمالی تقسیم می‌کنیم.

 

 

 

کلمات کلیدی:

ابهام در مورد معامله

لزوم رفع ابهام در مورد معامله

استثنائات لزوم رفع ابهام در مورد معامله

موارد عدم لزوم رفع ابهام در مورد معامله

 

 

 

فهرست مطالب

 

فصل نخست : مجهول بودن توابع

                 مبحث نخست – توابع مورد معامله

                               الف) توابع عرفی

                                         ب) توابع در انشای متعاقدین (فروش مجهول به ضمیمه‌ی معلوم

                 مبحث دوم – توابع عقد

                                الف) مجهول بودن مهر در عقد نکاح

                                ب) مجهول بودن شرط ضمن عقد

فصل دوم: عقود احسانی

                 مبحث نخست – مبنای استثنا

گفتار نخست: مبنای تحلیلی

گفتار دوم: مبنای روایی

مبحث دوم – قلمرو استثنا

گفتار نخست: عقد ضمان و ابرا

     الف) عقد ضمان

     ب) ابرای مجهول

گفتار دوم: عقد صلح و هبه

الف) عقد صلح

                  – صلح دعاوی

                  – صلح در مقام معامله

ب) هبه‌ی مجهول

فصل سوم: عقود احتمالی

مبحث نخست: مبنای استثنا

گفتار نخست: عقود مبتنی بر مشارکت

گفتار دوم: جعاله و بیمه

الف) عقد جعاله

ب) قرارداد بیمه

  مبحث دوم: قلمرو استثنا 

گفتار نخست: عقود مشاركتی 

گفتار دوم: جعاله و بیمه

الف) عقد جعاله

ب) قرار داد بیمه

 

 

  • چارچوبها و الگوهای فناوری اطلاعات و سیستم های اطلاعاتی در سازمانها با نگرش استراتژیک

    چارچوبها و الگوهای فناوری اطلاعات و سیستم های اطلاعاتی در سازمانها با نگرش استراتژیک سیستمهای اطلاعاتی  فناوری اطلاعات پيدايش‌ و سیر تحول فناوری اطلاعات در سازمانها الگوهای استراتژی سیستمهای اطلاعاتی و فناوری اطلاعات کارکردها و زیرسیستم‌های سیستمهای اطلاعاتی کارکردها و…

  • پرسشنامه نقش فاصله قدرت در پیش بینی سبک رهبری معنوی

    پرسشنامه نقش فاصله قدرت در پیش بینی سبک رهبری معنوی پرسشنامه فاصله قدرت دانلود پرسشنامه فاصله قدرت پرسشنامه استاندارد فاصله قدرت پرسشنامه محقق ساخته فاصله قدرت دانلود پرسشنامه رهبری معنوی پرسشنامه استاندارد رهبری معنوی پرسشنامه سبک رهبری معنوی پرسشنامه رهبری…

  • مبانی نظری ارزیابی مالی شرکت ها و ارائه الگوی مطلوب برای آنها

    مبانی نظری ارزیابی مالی شرکت ها و ارائه الگوی مطلوب برای آنها مبانی نظری ارزیابی عملکرد مالی معیارهای ارزیابی عملکرد مالی ارزیابی عملکرد مالی سازمان مبانی نظری ارزیابی عملکرد مالی شرکت ها مبانی نظری ارزیابی عملکرد مالی شرکتهای بیمه ارزیابی…

  • رابطه متغیرهای کنترل راهبردی با اثربخشی شرکتهای فعال بازار سهام تهران

    رابطه متغیرهای کنترل راهبردی با اثربخشی شرکتهای فعال بازار سهام تهران اثربخشی کنترل راهبردی بازار سهام تهران رابطه متغیرهای کنترل راهبردی با اثربخشی رابطه متغیرهای کنترل راهبردی با اثربخشی شرکتهای فعال بازار سهام تهران متغیرهای کنترل راهبردی دانلود رساله دكترای…

  • مقاله بررسی ایرادهای رنگ

    مقاله بررسی ایرادهای رنگ صنایع رنگ رنگ آمیزی علم رنگسازی بررسی ایرادهای رنگ دانلود مقاله بررسی ایرادهای رنگ بروز اشکالات احتمالی و رفع آنان در صنایع رنگ و رنگ آمیزی سیستم همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فایل همکاری…

  • پاورپوینت سوابق تاريخي نظام هاي اداري ملی (ویژه ارائه کلاسی درس اداره امور عمومي تطبيقي)

    پاورپوینت سوابق تاريخي نظام هاي اداري ملی (ویژه ارائه کلاسی درس اداره امور عمومي تطبيقي) دانلود رایگان پاورپوینت سوابق تاريخي نظام هاي اداري ملی پاورپوینت ارائه کلاسی درس اداره امور عمومي تطبيقي آغاز مطالعات اداري ديدگاه هاي دانشمندان در رابطه…

  • پرسشنامه رابطه مدیریت مسیر شغلی و عملکرد مالی

    پرسشنامه رابطه مدیریت مسیر شغلی و عملکرد مالی پرسشنامه مدیریت پرسشنامه مدیریت مسیر شغلی پرسشنامه عملکرد مالی پرسشنامه تاثیر بین مدیریت مسیر شغلی و عملکرد مالی رفتن به سایت اصلی دانلود پرسشنامه پایان نامه  رشته مدیریت پرسشنامه رابطه مدیریت مسیر شغلی و عملکرد مالی…

  • تحقیق بیمه و نقش آن در بهبود وضعیت اقتصادی ملی

    تحقیق بیمه و نقش آن در بهبود وضعیت اقتصادی ملی دانلود تحقیق بیمه و نقش آن در بهبود وضعیت اقتصادی ملی نقش بیمه در تضمین نقش بیمه در حفظ ثروت ملی نقش بیمه در جمع¬آوری پس اندازهای کوچک و توسعه…

  • ماهیت داوری و تاریخچه داوری در نظام حقوقی ایران

    ماهیت داوری و تاریخچه داوری در نظام حقوقی ایران دانلود مقاله داوری داوری در ضمن قرارداد داوری در نظام حقوقی ایران دانلود مقاله رشته حقوق داوری تجاری بین المللی دانلود مقالات رشته حقوق دانلود مقالات حقوق دانلود مقالات حقوقی رفتن…

  • قتل مهدورالدم در قانون مجازات اسلامی جدید 1392

    قتل مهدورالدم در قانون مجازات اسلامی جدید 1392 پایان نامه مهدورالدم مهدورالدم بودن مقتول اعتقاد به مهدورالدم بودن مهدورالدم در قانون جدید مهدورالدم در قانون مجازات 92 اعتقاد به مهدورالدم بودن مقتول مهدورالدم در قانون مجازات اسلامی مصادیق قتل به…